Wat is smartengeld precies?
Smartengeld is een vergoeding voor de immateriële schade die u door letsel oploopt — pijn, verdriet, gederfde levensvreugde, gemiste activiteiten. Het is wettelijk gegrond in artikel 6:106 BW en staat los van de materiële schade (medische kosten, verlies aan arbeidsvermogen, schade aan auto). De Hoge Raad bepaalt dat smartengeld "naar billijkheid" wordt vastgesteld op basis van vergelijkbare gevallen.
Welke bedragen worden in 2026 toegekend?
Op basis van de Smartengeldgids (ANWB) en recente jurisprudentie:
| Letseltype | Indicatie 2026 |
|---|---|
| Lichte whiplash, herstel binnen 3 maanden | € 750 – € 2.500 |
| Whiplash met klachten 6–12 maanden | € 2.500 – € 8.000 |
| Beenbreuk met volledig herstel | € 3.000 – € 7.500 |
| Hersenletsel licht (PCS) | € 5.000 – € 15.000 |
| Beperking arbeidsvermogen 10–25% | € 10.000 – € 35.000 |
| Hersenletsel zwaar / blijvende invaliditeit | € 50.000 – € 200.000+ |
| Dwarslaesie (rolstoelafhankelijk) | € 175.000 – € 300.000 |
Bedragen zijn richtlijnen — de rechter weegt elke zaak op individuele omstandigheden.
Welke factoren bepalen de hoogte van smartengeld?
Vijf hoofdfactoren:
- Aard en ernst van het letsel — fysiek versus psychisch, blijvend versus tijdelijk
- Duur van klachten en herstel — langere herstelperiode = hogere vergoeding
- Leeftijd van het slachtoffer — jongere slachtoffers met blijvend letsel krijgen meer (langer toekomstperspectief)
- Invloed op dagelijks leven en hobby's — gemiste sport, gestaakte vrijetijdsbesteding, verlies sociale rol
- Mate van schuld bij dader — bij grove schuld of opzet kan een verhogend effect optreden
Hoe vraag ik smartengeld aan na een verkeersongeval?
Vier stappen:
- Aansprakelijkheidsstelling — schriftelijk de tegenpartij of diens WAM-verzekeraar aansprakelijk stellen, met datum, plaats en oorzaak
- Medische dossiervorming — laat huisarts en specialist letsel goed documenteren; vraag fysio, psycholoog en arbeidsdeskundige om verklaringen
- Smartengeldclaim onderbouwen — verwijs naar Smartengeldgids-nummers van vergelijkbare zaken
- Onderhandeling of procedure — verzekeraars schikken vaak; bij geschil schakelt u een letselschadeadvocaat in
Krijgt u ook smartengeld bij eigen schuld?
Bij gedeelde schuld wordt het smartengeld evenredig verminderd (artikel 6:101 BW). Bent u 30% medeverantwoordelijk, dan ontvangt u 70% van het toegekende bedrag. Bij bewezen 100% schuld vervalt het recht. Bij ongevallen waarbij geen voetganger of fietser betrokken is gelden de gewone schuldverdelingsregels; tussen automobilist en zwakke verkeersdeelnemer geldt de 50%-regel.
Hoe lang duurt een smartengeldprocedure?
Bij eenvoudig letsel met snel herstel: 3-6 maanden via schikking met de verzekeraar. Bij complex of blijvend letsel waarbij stabilisatie van de eindsituatie afgewacht moet worden: 2-5 jaar. Tijdens lopende procedures kan de verzekeraar voorschotten uitkeren — vraag daar expliciet om als de financiële druk oploopt.